{"id":50348,"date":"2026-07-13T12:15:31","date_gmt":"2026-07-13T10:15:31","guid":{"rendered":"https:\/\/espazo.coop\/?p=50348"},"modified":"2026-07-13T12:15:31","modified_gmt":"2026-07-13T10:15:31","slug":"conociendo-a-outonia-s-coop-galega","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/espazo.coop\/es\/noticias-del-cooperativismo\/conociendo-a-outonia-s-coop-galega\/","title":{"rendered":"CONOCIENDO A: Outon\u00eda S. Coop. Galega"},"content":{"rendered":"<h1><b>CO\u00d1ECENDO A: <\/b><\/h1>\n<h1><b>Outon\u00eda S. Coop. Galega<\/b><\/h1>\n<p><i>Un espazo para dar voz \u00e1s cooperativas socias de EspazoCoop, compartindo as s\u00faas experiencias, boas pr\u00e1cticas e o seu impacto no tecido econ\u00f3mico e social.<\/i><\/p>\n<h1><\/h1>\n<h1><\/h1>\n<h1><b>Outon\u00eda: facer cooperativa desde as ra\u00edces do rural<\/b><\/h1>\n<p><b>\u00abO rural est\u00e1 vivo e en transformaci\u00f3n. N\u00f3s acompa\u00f1amos os procesos que xa est\u00e1n a acontecer\u00bb<\/b><\/p>\n<p>Cinco anos despois de nacer desde a necesidade e o so\u00f1o, Outon\u00eda consol\u00eddase como unha das cooperativas de traballo asociado m\u00e1is singulares da econom\u00eda social galega. Sen sede nun despacho, sen\u00f3n nos cami\u00f1os e nas prazas das monta\u00f1as de Lugo e Ourense, este colectivo de educadoras e educadores sociais leva media d\u00e9cada activando procesos culturais comunitarios al\u00ed onde outros s\u00f3 v\u00edron baleiro demogr\u00e1fico.<\/p>\n<h2><b>De onde v\u00e9n Outon\u00eda e cara onde vai<\/b><\/h2>\n<p>Tania S\u00e1nchez e Araceli Mac\u00edas, socias fundadoras, xunto a Branca Alb\u00e1n e Pablo Barrio \u2014e coa incorporaci\u00f3n recente de Alba Fari\u00f1a no acompa\u00f1amento a grupos\u2014, conforman hoxe un equipo que non entende a cooperativa como un modelo de xesti\u00f3n, sen\u00f3n como un xeito de habitar o mundo. A idea fundacional foi, ao tempo, pragm\u00e1tica e pol\u00edtica: xerar arraigo nos territorios que desexaban habitar e facelo desde un modelo de autoemprego que dignificase a profesi\u00f3n da educaci\u00f3n social.<\/p>\n<p>Ao longo destes anos, a actividade foi mutar e ampliarse. Se no comezo o marco era claramente o da educaci\u00f3n social e a pedagox\u00eda directa, hoxe Outon\u00eda define a s\u00faa pr\u00e1ctica arredor de tres eixos \u2014<b>Cultura, Memoria e Escola<\/b>\u2014 que funcionan de forma transversal e que integran procesos de participaci\u00f3n, mediaci\u00f3n e patrimonio comunitario. Non como compartimentos estancos, sen\u00f3n como un organismo vivo que se adapta ao que cada territorio precisa.<\/p>\n<h2><b>O modelo cooperativo como ferramenta de transformaci\u00f3n<\/b><\/h2>\n<p><i>\u00abIntegrar este xeito de cooperar ofreceunos un espazo para problematizar arredor da horizontalidade e dos procesos colectivos\u00bb<\/i><\/p>\n<p>Outon\u00eda describe o seu modelo como \u00abat\u00edpico\u00bb dentro do cooperativismo de traballo asociado. Non existe unha divisi\u00f3n r\u00edxida de servizos nin cadaqu\u00e9n funciona como unidade independente: os procesos \u00e1brense en conxunto, val\u00f3ranse colectivamente as estratexias de intervenci\u00f3n e as aprendizaxes son compartidas. A horizontalidade non \u00e9 un valor de cara \u00e1 galer\u00eda, sen\u00f3n un exercicio diario que tam\u00e9n ten as s\u00faas tensi\u00f3ns.<\/p>\n<p>A flexibilidade da xornada, a rotaci\u00f3n de responsabilidades e a ausencia de \u00e1nimo de lucro perm\u00edtenlles redirixir recursos cara os procesos internos e o coidado do equipo. Un modelo que, segundo describen, procura sosterse sen sacrificar o benestar das persoas que o conforman.<\/p>\n<h2><b>O \u00abselo Outon\u00eda\u00bb: procesos feitos a man<\/b><\/h2>\n<p>Se houbese que identificar o que diferencia a esta cooperativa doutras entidades que traballan no rural, o propio equipo apuntar\u00eda a catro trazos:<\/p>\n<ul>\n<li aria-level=\"1\"><b>Procesos feitos a man.<\/b> Cada intervenci\u00f3n des\u00e9\u00f1ase desde cero, adaptada ao contexto e \u00e1 realidade concreta do territorio que acompa\u00f1an.<\/li>\n<li aria-level=\"1\"><b>Lectura integral do rural.<\/b> Non como espazo sobre o que actuar, sen\u00f3n como lugar de posibilidade, con l\u00f3xicas e tempos propios que c\u00f3mpre entender desde dentro.<\/li>\n<li aria-level=\"1\"><b>Canle entre procesos e persoas.<\/b> Conectar o que existe, activar o que dorme e promover a horizontalidade como punto de partida.<\/li>\n<li aria-level=\"1\"><b>Activar as ru\u00ednas.<\/b> Xerar procesos participativos al\u00ed onde outros consideraron que \u00abnon hab\u00eda nada\u00bb: zonas rurais do interior catalogadas como desertos demogr\u00e1ficos.<\/li>\n<\/ul>\n<h2><b><img decoding=\"async\" class=\"alignright wp-image-50217\" src=\"https:\/\/espazo.coop\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-22-at-13.22.29-400x711.jpeg\" alt=\"\" width=\"350\" height=\"622\" srcset=\"https:\/\/espazo.coop\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-22-at-13.22.29-45x80.jpeg 45w, https:\/\/espazo.coop\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-22-at-13.22.29-169x300.jpeg 169w, https:\/\/espazo.coop\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-22-at-13.22.29-200x356.jpeg 200w, https:\/\/espazo.coop\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-22-at-13.22.29-400x711.jpeg 400w, https:\/\/espazo.coop\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-22-at-13.22.29-600x1067.jpeg 600w, https:\/\/espazo.coop\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-22-at-13.22.29.jpeg 720w\" sizes=\"(max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/><\/b><\/h2>\n<h2><\/h2>\n<h2><b>Participaci\u00f3n que transforma: non \u00abestar\u00bb, sen\u00f3n ser suxeito<\/b><\/h2>\n<p>Outon\u00eda ten unha posici\u00f3n clara sobre o que significa promover a participaci\u00f3n social. Non se trata de conseguir que a xente asista a un obradoiro ou acuda a unha asemblea. O obxectivo \u00e9 que cada persoa se reco\u00f1eza como capaz de incidir, decidir e constru\u00edr colectivamente. Ese proceso, soste\u00f1en, \u00e9 o que xera tecido comunitario real: v\u00ednculos, novas formas de coidado e corresponsabilidade.<\/p>\n<p>Desde ese enfoque, cuestionan a idea de que a activaci\u00f3n ve\u00f1a sempre de f\u00f3ra. Para que a transformaci\u00f3n sexa real, ten que ser experimentada como propia. E iso require tempo, presenza e metodolox\u00edas que non sexan alleas \u00e1 idiosincrasia dos lugares.<\/p>\n<h2><\/h2>\n<h2><\/h2>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><b>Sobre o rural galego: esperanza activa, non nostalxia<\/b><\/h2>\n<p><i>\u00abNo discurso do colapso, a esperanza \u00e9 o \u00fanico motor posible\u00bb<\/i><\/p>\n<p>O equipo de Outon\u00eda non escapa \u00e1s tensi\u00f3ns que atravesan o rural galego: despoboamento, envellecemento, perda de servizos, extractivismo. Pero rexeitan con forza a narrativa do rural como territorio morto. Desde a s\u00faa experiencia no d\u00eda a d\u00eda, o que ven \u00e9 outra cousa: comunidades que se organizan, proxectos de retorno, redes de apoio veci\u00f1al, procesos que amosan que o rural est\u00e1 vivo e en transformaci\u00f3n.<\/p>\n<p>A esperanza que defenden non \u00e9 inxenua. \u00c9 activa. Non algo que se agarda, sen\u00f3n algo que se constr\u00fae implic\u00e1ndose. E o papel que se asignan nese proceso \u00e9 concreto: acompa\u00f1ar e fortalecer o que xa est\u00e1 a acontecer, reco\u00f1ecendo os saberes locais e creando condici\u00f3ns para que as persoas poidan desenvolver os seus proxectos de vida con dignidade.<\/p>\n<h2><b>Intercooperaci\u00f3n: Outon\u00eda non ser\u00eda sen as que a rodean<\/b><\/h2>\n<p>A pertenza a EspazoCoop e as alianzas con entidades como As Atalaias, Rexenerando ou Feitor\u00eda Verde non son para Outon\u00eda simples selos de pertenza. Son parte constitutiva do que son. Desde o convencemento de que colectivizar \u00e9 a \u00fanica forma de aprender en profundidade, describen estas colaboraci\u00f3ns como espazos onde observar os procesos desde \u00e1ngulos diferentes, facerse novas preguntas e so\u00f1ar de forma compartida.<\/p>\n<p>A intercooperaci\u00f3n, nese sentido, non \u00e9 s\u00f3 estratexia: \u00e9 coherencia co que predican.<\/p>\n<h2><b><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-50215 size-fusion-400 alignleft\" src=\"https:\/\/espazo.coop\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-22-at-13.22.28-2-400x535.jpeg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"535\" srcset=\"https:\/\/espazo.coop\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-22-at-13.22.28-2-60x80.jpeg 60w, https:\/\/espazo.coop\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-22-at-13.22.28-2-200x268.jpeg 200w, https:\/\/espazo.coop\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-22-at-13.22.28-2-224x300.jpeg 224w, https:\/\/espazo.coop\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-22-at-13.22.28-2-400x535.jpeg 400w, https:\/\/espazo.coop\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-22-at-13.22.28-2-600x803.jpeg 600w, https:\/\/espazo.coop\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-22-at-13.22.28-2-800x1070.jpeg 800w, https:\/\/espazo.coop\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-22-at-13.22.28-2.jpeg 957w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/>Proxectos en marcha<\/b><\/h2>\n<p>Entre as iniciativas que ocupan a Outon\u00eda neste 2026, destacan tres:<\/p>\n<p><b>My Rural Mentor (MRM)<\/b>, proxecto europeo Erasmus+ centrado no desenvolvemento de mentor\u00edas sociais con mocidade vulnerable en \u00e1reas rurais, concretamente na Comarca de Valdeorras, en tandem coa entidade Igaxes.<\/p>\n<p><b>Rede Planea \u2013 Arte e Escola<\/b>, un proceso de mediaci\u00f3n art\u00edstica e cultural no CEIP de Barouta (Ames), arredor da escoita, o ru\u00eddo e os sons, iniciado en marzo de 2026 xunto ao artista Xoan Xil.<\/p>\n<p><b>Laboratorio Mutante<\/b>, a \u00e1rea m\u00e1is ampla da cooperativa, que acolle proxectos como <i>Paisaxes Candentes<\/i> \u2014en colaboraci\u00f3n con AGADIC e o Ministerio de Cultura, explorando o territorio desde as artes e a memoria en zonas como Viana do Bolo, Vilari\u00f1o de Conso, O Bolo e Manzaneda\u2014 e o <i>Campo de Voluntariado Territorio Sonoro<\/i>, en O Incio, previsto para xullo.<\/p>\n<p><i>Outon\u00eda \u00e9 socia de EspazoCoop, Uni\u00f3n de Cooperativas de Traballo Asociado de Galicia.<\/i><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>CO\u00d1ECENDO A: Outon\u00eda S. Coop. Galega Un espazo para dar voz \u00e1s cooperativas socias de EspazoCoop, compartindo as s\u00faas experiencias, boas pr\u00e1cticas e o seu impacto no tecido econ\u00f3mico e social. Outon\u00eda: facer cooperativa desde as ra\u00edces do rural \u00abO rural est\u00e1 vivo e en <a href=\"https:\/\/espazo.coop\/es\/noticias-del-cooperativismo\/conociendo-a-outonia-s-coop-galega\/\"> [&#8230;]<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":50205,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-50348","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-noticias-del-cooperativismo"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/espazo.coop\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/WhatsApp-Image-2026-06-22-at-13.22.26.jpeg","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p8lGby-d64","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/espazo.coop\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50348","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/espazo.coop\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/espazo.coop\/es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/espazo.coop\/es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/espazo.coop\/es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50348"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/espazo.coop\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50348\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50350,"href":"https:\/\/espazo.coop\/es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50348\/revisions\/50350"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/espazo.coop\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50205"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/espazo.coop\/es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50348"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/espazo.coop\/es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50348"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/espazo.coop\/es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50348"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}